Sümela Manastırı’na Çirkin Saldırılar ve Provokasyonlar Bitmiyor
Yannis Vasilis Yaylalı
Sümela Manastırı’nda gerçekleşecek Meryem Ana Ayini için bir yasak daha geldi. Aşağıda linkini paylaştığım Günebakış¹ gazetesinin haberine göre, Meryem Ana Ayini basına kapalı yapılacak ve basın takip edemeyecek.
Hükümetin bu tavrından güç alan çevreler de provokasyonlara devam ediyor. Kamu-Sen Trabzon İl Başkanı Coşkun Dilber, “23 Ağustos’taki Ayin Hukuksuzdur, Derhal İptal Edilmelidir” başlıklı bir açıklama yapabiliyor.
Günebakış² gazetesinin haberleştirdiği basın açıklamasının devamında şu ifadeler yer alıyor:
“Daha önce Trabzon’un fethiyle aynı güne denk gelen 15 Ağustos’ta Fener Rum Patrikliği tarafından düzenlenen ayinin, yürütülen çalışmalar ve gösterilen tepkiler üzerine 23 Ağustos’a ertelendiğini hatırlatan Dilber, bu erteleme kararının ayini meşru kılmadığını vurguladı. Ayinin gayrimeşru olduğunu savunan Dilber, organizasyonun bir daha tekrarlanmamak üzere süresiz olarak iptal edilmesi çağrısında bulundu.
Türkiye’deki farklı inanç gruplarının ibadet özgürlüğünü sonuna kadar desteklediklerini ve kentte yerleşik cemaati bulunan ibadethanelere saygı duyduklarını belirten Dilber, Sümela Ören Yeri’ndeki durumun tamamen farklı bir nitelik taşıdığını dile getirdi. Bölgede yerel bir cemaat ihtiyacının bulunmadığına, ayin için yurt dışından ‘ithal cemaat’ getirildiğine dikkat çeken Dilber, sembolik görünen bu etkinliğin arkasında art niyetli ve planlı bir zümrenin istismar çabası olduğunu ifade etti.
Müze ve ören yerlerinde toplu ibadet yapılamayacağına dair yasal düzenlemelerin ve mahkeme kararlarının açık olduğunu hatırlatan Dilber, Sümela’nın tüm resmi kayıtlarda ve tarih kitaplarında kilise değil, müze ve ören yeri olarak geçtiğini vurguladı. Ayin tarihinin Trabzon’un fetih tarihine yakınlığının manidar olduğunu ve egemenlik haklarını sulandırma amacı taşıdığını kaydeden Kamu-Sen İl Başkanı, konunun günlük siyasi tartışmaların üzerinde milli bir mesele olarak ele alınması gerektiğinin altını çizdi. Dilber, Fener Rum Patrikliği’nin hukuki sınırları aşan yaklaşımlardan vazgeçmesi gerektiğini ifade ederek tüm yetkilileri göreve çağırdı.”
Bu nedenle diyoruz ki, Sümela Manastırı’nda yapılacak ayinlere karşı gerçekleşen bu keyfi yasaklamaların ve provokasyonların son bulması için Sümela Manastırı tamamen Ekümenik Patrikliğin kontrolüne bırakılmalıdır. Haberde belirtilen böylesi çirkin bir karar varsa, bu kararı alanları kınıyorum. Ne Ayasofya ne de Sümela Manastırı artık iç siyaset malzemesi yapılmamalı; bu çirkin saldırılar ve provokasyonlar durmalıdır.
Türkiye’deki azınlıklarla ilgili Lozan Barış Antlaşması ne diyordu?
Madde 37: 38-44. maddelerdeki hükümler temel yasa sayılır; hiçbir yasa veya resmi işlem bunlara aykırı olamaz.
Madde 38: Türkiye’deki tüm sakinlerin (doğum, uyruk, dil, ırk veya din ayrımı gözetilmeksizin) hayat ve özgürlükleri korunur. Herkes, kamu düzenine aykırı olmadığı sürece inancını serbestçe yaşayabilir. Gayrimüslim azınlıklara hareket ve göç özgürlüğü tanınır.
Madde 39: Gayrimüslim azınlıklar Müslümanlarla aynı sivil ve siyasi haklara sahiptir. Tüm sakinler din farkı gözetilmeksizin kanun önünde eşittir. Din farkı, kamu görevlerine girme veya meslek icra etme gibi hakları engelleyemez. Türkçe dışında dil konuşan Türk vatandaşları, özel hayatta, ticarette, din ve basın alanında dillerini serbestçe kullanabilir; mahkemelerde sözlü savunma yapabilir.
Madde 40: Gayrimüslim azınlıklar, masraflarını kendileri karşılayarak hayır, din, sosyal kurumlar ve okullar kurma, yönetme ve denetleme hakkına sahiptir; buralarda kendi dilini ve dinini serbestçe kullanabilir.
Madde 41-44: Eğitim, kamu fonlarından pay alma, kişisel/aile statüsünün kendi geleneklerine göre düzenlenmesi ve dini tatiller gibi ek haklar.
Uluslararası kurumlar bu çirkin saldırıları durdurmak için neden bekliyor? Hükümetin daha ne yapmasını bekliyorlar? Ayasofya’da olduğu gibi Sümela Manastırı çirkin bir saldırıyla camiye dönüştürüldüğünde mi harekete geçeceksiniz? Lozan Antlaşması’nın gereğini yerine getirmesi için Birleşmiş Milletler ve taraf ülkeler Türkiye Cumhuriyeti’ne karşı ne zaman harekete geçecek?
Linkler
1) https://www.gunebakis.com.tr/amp/trabzondaki-sumela-ayini-ilk-kez-basina-kapali-yapilacak/28564294
2) https://www.gunebakis.com.tr/amp/kamu-sen-trabzon-il-baskani-dilberden-sumela-aciklamasi-23-agustostaki-ayin-hukuksuzdur-derhal-iptal-edilmelidir/28564239