26/09/2026
Cumartesi akşamı Selanik’teki PAOK Sports Arena kapalı spor salonu, Yunanistan Tüm Pontus Federasyonu’nun (POE) 20. Tüm Yunanistan Pontus Dansları Festivali’ne ev sahipliği yaparak bir gelenek fenerine dönüştü. Örgütlü Pontus camiasının en önemli kültürel etkinliği olarak yirmi yılı geride bırakan bu yılki yıldönümü organizasyonu, duygusal bir nitelik taşıyordu; çünkü POE’nin kurucusu ve onursal başkanı Georgios Parharidis’in anısına adanmıştı.
2.100’den fazla dansçı, Yunanistan’ın her köşesinden 350 derneği temsil ederek arenayı doldurdu ve izleyicilere unutulmaz anlar yaşattı (çevrimiçi izleyenler için aydınlatmada bazı sorunlar yaşansa da).
Kültür Bakanlığı ve Orta Makedonya Bölgesi Selanik Büyükşehir Birimi’nin desteğiyle gerçekleşen etkinliği oyuncu Taxiarkhis Hanos ile görsel sanatçı Melina Yialama sundu.
Başlangıçta küçük bir gecikme olsa da genç neslin tutkusu ve izleyicilerin olumlu enerjisi sıcak bir atmosfer yarattı. Devlet, yerel yönetim ve federasyon temsilcileri akşamı selamlayarak Giorgos Parharidis’in paha biçilmez mirasını ve geleneklerin, tarihin ve kültürel mirasın nesilden nesile aktarılmasının önemini vurguladı.
Selamlama konuşmalarını Meclis Başkanı Nikitas Kaklamanis’in temsilcisi ve Selanik 1. Bölge milletvekili **Dimitris Kouvelas** açtı. “Seçimle Pontuslu olarak, Pontuslu bir kadınla evlenmiş biri olarak, köklerimizi öğrenen kendi çocuklarımızla gurur duyuyorum. Bu akşam burada daha da fazla insan görüyorum; küçükler ve büyükler birlikte geleneği nesilden nesile aktarıyoruz” dedi ve Georgios Parharidis’in çalışmalarına da değindi.
Selanik Büyükşehir Birimi Bölge Yardımcısı Konstantinos Yiutikas da konuşarak Palataki’yi dolduran küçükleri ve büyükleri tebrik etti. POE’nin kurucusunu öne çıkardı ve hem Orta Makedonya Bölgesi’nin hem de Selanik Büyükşehir Birimi’nin Yunanistan Tüm Pontus Federasyonu’nun çalışmalarını destekleyeceğine söz verdi.
Kalamaria Belediye Başkanı Khrisa Arapoglu herkesi Selanik’e hoş geldiniz dedi. “Burada yalnızca Yunanistan’ın her yerinden dansçılar buluşmuyor; ortak bir bellek, ortak bir köken ve her şeyden önce bu belleği canlı tutma isteğiyle birleşen insanlar buluşuyor. Belki de bugün büyük bir yurtseveri, büyük bir Pontusluyu, büyük bir hekimi onurlandırmanın en iyi yolu budur” dedi ve herkesi Pazar sabahı Kalamaria’daki Pontus yemekleri etkinliğine davet etti.
Gençlik Koordinasyon Komitesi Başkanı Georgios Khatzikyriakidis ise her yıl bu kadar insanı Festivale getiren nedenlerin birlik, tarih, anılar ve Pontus geleneği olduğunu belirtti. İlk festivalden bu yana 21 yıl geçtiğini, ancak pandemi nedeniyle 20 organizasyonun gerçekleştiğini vurguladı. Georgios Parharidis’in Federasyon için çalıştığını ve Pontus ailesinin birliğine inandığını söyledi.
Festivalin açılışını POE Başkanı Georgios Varithimiadis yaptı. Konuşmasında merhum onursal başkanın faaliyetlerini övdü ve ortak yollarında kendisine “mentor” olduğunu belirtti.
“O benim mentorumdu; örneğinden beslendim, öğrendim. Kendimi her zaman ailesinin bir üyesi gibi hissedeceğim” dedi ve “Hayattayken onu onurlandırdık, o da bundan çok mutlu oldu” diye ekledi.
Giorgos Varithimiadis, Giorgos Parharidis’in POE’nin kuruluşunda öncülük ettiğini ve Federasyon aracılığıyla Pontus Helenizminin taleplerini dinamik biçimde ileri taşıdığını vurguladı. Ayrıca Kyriakos Mitsotakis’e yönelik eleştirilerle Pontus Soykırımı’nın uluslararasılaşması konularına değindi; buna karşılık Pontus Helenizmi tarihinin eğitim yoluyla öne çıkarılmasını ve Pontus derneklerinin etkinliklerinin desteklenmesini devletin olumlu adımları olarak niteledi.
POE’nin her zaman yol arkadaşı olan ve Tüm Yunanistan Pontus Dansları Festivali’ni fiilen destekleyen Dimitris Melissanidis’e ve faaliyetlere katkıda bulunan herkese teşekkür etti. Orta Makedonya Bölgesi’nin ise 20. Festival organizasyonu talebine yanıt vermediğini belirtti.
Kısa süre sonra Yunanistan Tüm Pontus Federasyonu derneklerinin flamalarının PAOK Sports Arena’ya girişine işaret verdi.
Arena renklerle dolduğu an
Flamalar sahada yerini alınca iki sunucu, tüm etkinliğin sahne yönetimini üstlenen Federasyon Tiyatro Komitesi üyesi Filippos Tsaouselis’e söz verdi.
Filippos Tsaouselis, Federasyon’un güveni için teşekkür ettikten sonra Georgios Parharidis’ten bahsetti ve beş SPOS’un dansçılarını PAOK Sports Arena’ya “ebropis” dansıyla girmeye davet etti. Öyle de oldu.
Flamalar alanı açtı ve tüm SPOS dansçıları etkileyici bir giriş yaptı. Dansçılara yetenekli genç yorumcu Arsenis Orfanidis eşlik etti.
20 yıllık Festival – 22 yıllık POE
Bu yıl POE’nin ilk Tüm Yunanistan Pontus Dansları Festivali’nin 20. yılı ve Yunanistan Tüm Pontus Federasyonu’nun kuruluşunun 22. yılı tamamlanıyor. Bu dönüm noktaları vesilesiyle örgütlü Pontus camiasının yolunu belirleyen en önemli duraklara geri bakıldı.
Pontus Rumları Soykırımı’nın uluslararasılaşması ve belleğinin korunması POE’nin eylemlerinin merkezinde durdu; ulusal taleplerinin ötesinde kültür ve sosyal yardım alanında da tarihi kilometre taşlarına ulaştı.
2004’ten beri Federasyon, yeni Pontus mültecilerinin vatandaşlık ve konut kredisi meselelerinde yanlarında duruyor; ayrıca Tüm Yunanistan Gençlik Konferansları aracılığıyla binlerce genci kapsayan güçlü bir ağ oluşturdu.
SPOS’lar atalarını düşünerek dans ettiğinde
Ardından herkesin beklediği an geldi: Festivalin kalbi daha güçlü atmaya başladı. 2.100’den fazla dansçının emek verdiği ve dünyanın her yerindeki milyonlarca Pontuslu ile Pontus dostunun gururla izlemek istediği bölüm.
Vatanın geleneksel dansları her zamanki gibi merkeze geçti.
Sahaya ilk çıkan, Orta Makedonya ve Tesalya SPOS’u (başkan Efstathios Katsidis) oldu ve şu dansları sundu:
Kotsagel’, Etaire, Outsai, Tyrfon, Letsina.
– Koordinatör, dans öğretmeni: Nikos Fotiadis
– Şarkı, müzik yönetimi: Theodoros Kotidis
– Lira: Vasilis Mavromoustakidis, Mikhalis Khrysopoulos
– Zurna, klarnet, gaval: Stavros Miliadis
– Davul: Dionysis Papadopoulos, Kyriakos Khrysikos
“Georgios Parharidis’in Pontus’a tükenmez bir tutkusu vardı”
Bu noktada ışıklar, geçen Şubat ayında hayatını kaybeden Yunanistan Tüm Pontus Federasyonu’nun kurucusu ve ilk başkanı Georgios Parharidis’in dijital portresine düştü. Festival sunucuları, düzenlediği mücadelelerin mirasına, gençliğe katkısına ve Pontus köklerine bağlılığına değindi.
Merhum Georgios Parharidis’in örgütlü Pontus camiasının manevi babası ve kurucusu olduğunu, silinmez bir iz bıraktığını vurguladılar. Pontus ve köklere duyduğu tükenmez tutkuyla Pontus Dansları Festivalleri’ni hayal eden ve kuran kişi oydu; katkı ufkunu genişleterek Trabzon’da bile bir Yunan-Türk Kardiyoloji Kongresi düzenlemişti.
Gençliğe özel önem verdi, Helenizmin geleceği olarak gördüğü yeni nesle köprüler kurdu. Soykırımın tanınması ve Panagia Soumela hacının desteklenmesi için Devlet ve Kilise ile kurumsal mücadelelerde öncülük etti.
Sunucular, Yunanistan Tüm Pontus Federasyonu’nun onun vizyonunu sürdürdüğünü, anısına akademik bir burs kurmayı planladığını; Lavrio Belediyesi’nin ise adını yerel Pontus derneğinin önündeki bir sokağa vereceğini ekledi.
Merhum POE kurucusunun anısına oğlu Stathis ve torunu Giorgos Parharidis’e onur plaketi verildi. “Babam her zaman önce Pontus meselelerini, sonra tıbbi işleri, sonra aileyi koyardı” dedi Stathis Parharidis; çok duygulanan kız kardeşleri Sofia ve Despina’yı da temsil ederek.
Georgios Parharidis’e adanan bölüm, ölümünden kısa süre sonra Federasyon kurucusu için şarkı yazıp besteleyen akademisyen ve sanatçı Nikos Mikhailidis ile kapandı.
Sırayı Güney Yunanistan ve Adalar SPOS’u (başkan Thodoris Makridis) aldı ve şu dansları sundu:
Sarıkouz Argyroupolis (Diplon), Tik’ Diplon, Tik’ Tongias, Militsa, Tromakhton.
– Koordinatör dans öğretmeni: Stavros Psyllakis
– Müzik yönetimi: Orfeas Kosmidis
– Şarkı: Sokrates Xantinidis, Georgios Kyriakidis
– Lira: Alexandros Mikhailidis, Lazaros Giagkozidis
– Davul: Orfeas Kosmidis, Georgios Zaralidis
– Angio-gaval: Khristoforos Kosmidis
Pontus Tiyatrosu 20. Tüm Yunanistan Pontus Dansları Festivali’nde hazırdı
Güney Yunanistan ve Adalar SPOS’unun ardından geleneğimizde Pontus tiyatrosunun gücünü ortaya koyan bir sahne geldi. Oyunu Filippos Tsaouselis yazmıştı.
Ardından Doğu Makedonya ve Trakya SPOS’u (başkan Khrysovalantis Papadopoulos) dinamik biçimde arenaya girdi ve şu dansları icra etti:
Sarıkouz Palaias, Dipat’, Tek’ Kaite Pafras, Patoula, Seranitsa.
– Koordinatör dans öğretmeni: Stelios Nikolaou
– Şarkı, müzik yönetimi: Kharis Kefalidis
– Lira: Vangelis Giannakopoulos
– Angio: Iordanis Spyridis
– Zurna: Aristotelis Arkhitektonidis
– Davul: Giorgos Kharalambidis, Ilias Stefanidis, Giorgos Taxidis, Giorgos Symeonidis
Gelenek nesilden nesile yolculuk ediyor
Gelenek, nesilden nesile aktarılması gereken canlı bir şeydir, dedi Melina Yialama bir sonraki müzik sahnesini sunarken. “To Khamaímilon” aracılığıyla Pontus müziğinin kuşaklar arası geçişini izledik; düzenleme ve orkestrasyon gözetimi Khristos Kaliontzidis’e aitti. Bu yolculukta en simgesel lira icracılarından Panagiotis Aslanidis ile Pontus şarkısının en karakteristik seslerinden Giannis Kourtidis ve Giorgos Dimitriadis bize eşlik etti. Bayrağı daha genç lira icracısı Panagiotis Kogkalidis ve yorumcu Polis Eframidis devraldı. Onlarla birlikte Dimitris Damianidis, Evdoxia Kokkinasidou, Kyriakos Khrysikos, Dimitra Pavlaki ve Kıbrıslı Georgia Neokleous vardı.
Müzik yolculuğu, Batı Makedonya ve Epir SPOS’unun (başkan Polikarpos Savvidis) girişi için en iyi giriş oldu. Sundukları danslar:
Apo pan’ kai ka’ Matsoukas & Tik’ monon, Sarıkouz Pafras, Trygona, Kalon Korits’, Fyseret’kon.
– Koordinatör dans öğretmeni: Giorgos Kesidis
– Müzik yönetimi-lira: Giannis Tsanasidis
– Şarkı: Nikos Siamidis, Kostas Kalousis
– Angio: Sotiris Theodoridis
– Davul: Alexandros Filippidis
POE’nin SPOS başkanlarına “teşekkür”ü
Yerel SPOS’ların Pontus danslarını sunmasının hemen ardından Yunanistan Tüm Pontus Federasyonu Başkanı Georgios Varithimiadis, birlik başkanları Efstathios Katsidis, Thodoris Makridis, Khrysovalantis Papadopoulos, Polikarpos Savvidis ve Pavlos Galegalidis’e onur plaketleri verdi.
Sahada son görünenler, PAOK Sports Arena’da izlediğimiz her şeyi organize eden Selanik İli SPOS’unun (başkan Pavlos Galegalidis) dansçıları oldu. Dans ettikleri:
Omal’, Aneforitsa, Kotsikhton, Kots, Kotsari.
– Koordinatör dans öğretmeni: Stratos Bilis
– Müzik yönetimi: Konstantinos Petridis
– Lira: Dimitrios Kosmidis, Dimitrios Orfanidis
– Davul: Nikolaos Filippidis, Khristos Aslanidis, Paraskevi Savvidou, Natalia Vasileiadi
– Şarkı: Konstantinos Petridis, Arsenis Orfanidis
– Zurna, klarnet: Stavros Miliadis
– Touloum, Gaval: Ioannis Kampas
Bir Karadenizli müzisyen sahnede iki sevilen Pontuslu sanatçıyla buluşuyor
Kültürel etkinliğin sonuna yaklaşırken, Kozani Ryakio kökenli Kostas Siamidis, Ptolemaida Anatoliko’dan Giorgos Stefanidis ve Pontus Rize’den Onur Şentürk ile “Argateia” grubu müzikal birliktelikleriyle izleyicileri büyüledi.
Müzik sahnesi izleyicilerin beklentisini doruğa çıkardı ve POE Festivallerinin en simgesel anına götürdü.
“Serra-Pyrrhichios unsurunun Ulusal Envanter’e kaydından sorumlu ve POE Kültür Komitesi üyesi Alexia Ioannidou’nun belgelendirmesine göre Serra dansı, antik pyrrhic dans motiflerinin kesişiminden gelir; adım, kılıç, nefes ve diğer pyrrhic biçimlerini içerir ve yüzyıllar boyunca dönüşerek günümüze özgün çekirdeğini koruyarak ulaşır. Üç bölümden oluşur: yavaş Serra, hızlı Serra veya Tromakhton ve masairi Serra” dedi Melina Yialama bu eşsiz dans hakkında.
Taxiarkhis Hanos da Alexia Ioannidou’nun yazılarından alıntılayarak ekledi: “Aşırılıklara da durgunluğa da izin verilmez; her şey Aristotelesçi ölçüye göre düzenlenmiştir. Serra dansında ‘birinciler’ ve ‘sonuncular’ yoktur – başdansçı yoktur. Dans, dansçıların özdisiplinine ve dans figürünün plastik homojenliğine dayanır.”
Söz, beş SPOS’tan seçilmiş dansçılara pyrrhic Serra’yı icra etmeleri için geçti. Baş koordinatör Pavlos Tsiloglanidis’ti; koordinatörler ayrıca Savvas Georgiadis ve Giannis Tokmakidis’ti. Pontus lirası Kostas Siamidis, davul Nikos Filippidis çaldı.
Gece burada bitmedi. Sonraki saatlerde 20. Tüm Yunanistan Pontus Dansları Festivali’nin atmosferi Polikhni’deki “Mithrio” merkezine taşındı; SPOS dansçılarına eşlik eden sanatçılar geceyi ateşledi.
Popi Papageorgiou • Fotoğraflar: Vasilis Karyofyllidis
pontosnews.gr, POE’nin 20. Tüm Yunanistan Pontus Dansları Festivali’nin iletişim sponsoru
Kaynak: Pontos News