Yannis Vasilis Yaylalı yedi yıldır iltica hakkı için yanıt bekliyor

Yaylalı, Yunanistan’daki uluslararası koruma başvurusunun sürecine ilişkin yaptığı açıklamada, avukatının kendisine yeni bir dosyadan söz ettiğini ve içeriğinin pazartesi günü öğrenilmesinin beklendiğini duyurdu. Dosyanın niteliği henüz bilinmiyor.

Gazeteci ve insan hakları aktivisti Yannis Vasilis Yaylalı, Yunanistan’da devam eden iltica süreciyle ilgili yeni bir bilgilendirme paylaştı. Yaylalı, avukatının kendisini yeni bir dosyadan haberdar ettiğini, bunun uzun süredir varlığından söz edilen gizli dosya olabileceğini düşündüğünü belirtti. Avukatının dosya içeriğine pazartesi günü erişmesinin beklendiğini aktaran Yaylalı, kendisine bilgi verildikten sonra gelişmeleri kamuoyuyla paylaşacağını söyledi.

Yaylalı, başvurusunun 2019’dan bu yana sonuçlanmadığını belirterek sürecin uzamasının kendisi için “eziyet hâline geldiğini” ifade etti. Açıklamasında, Avrupa Birliği Temel Haklar Şartı’nın sığınma hakkını düzenleyen 18. maddesine ve geri göndermeme ilkesine dikkat çekti; Yunan makamlarına uluslararası ve Avrupa hukukuna uygun hareket etme çağrısı yaptı

İkinci derece inceleme bekleniyor

Yaylalı, 2019’da Türkiye’den ayrılarak Yunanistan’da uluslararası koruma başvurusunda bulundu. Başvurusu, 1990’larda Türk ordusunda komando olarak görev yaptığı döneme ilişkin iddialar gerekçe gösterilerek reddedildi. Ret kararında, Yaylalı’nın askerlik hizmeti sırasında savaş suçu işlemiş olabileceği değerlendirmesinin bulunduğu haberleştirildi. Yaylalı ise söz konusu olaylarda fail değil tanık olduğunu savunuyor ve suçlamaları reddediyor.

Yunanistan Göç ve İltica Bakanı Thanos Plevris, 18 Şubat’ta parlamentoda yaptığı açıklamada, başvurunun ilk ret kararının gerekçeleri ve ikinci derece değerlendirme süreci hakkında konuştu. Plevris, ikinci derece başvurunun da reddedilmesi hâlinde kararı inceleyebileceğini ve yeterince gerekçelendirilmediğini düşünürse itiraz edebileceğini söyledi. ERT’nin haberine göre, tartışmanın merkezinde ilk derece kararındaki savaş suçu iddiası bulunuyor.

Yaylalı’nın ikinci derece başvurusu için 3 Ağustos’ta yapılması beklenen işlem ise gerçekleşmedi. Yunan basınında yer alan habere göre Yaylalı ve avukatı belirtilen tarihte hazır bulundu; ancak oturum yapılmadı ve başvuru hakkında karar çıkmadı. Dosyanın ikinci derece incelemesi böylece ertelenmiş oldu. Geopolitico’nun 3 Ağustos tarihli haberinde bu gelişme aktarılırken, başvurunun hâlâ sonuçlanmadığı belirtildi.

Türkiye’deki davalar ve geri gönderilme kaygısı

Yaylalı, Pontus Rum kimliği, tarihsel hafıza, Kürt hakları ve insan hakları alanındaki çalışmaları nedeniyle Türkiye’de soruşturma ve davalarla karşı karşıya olduğunu söylüyor. Şubat ayında yayımlanan haberlerde, hakkında Türkiye’de çok sayıda dosya ve yakalama kararı bulunduğu; Yunanistan’daki ret kararının ardından Türkiye’ye gönderilme riski taşıdığı kaydedildi. Bu bilgiler Yaylalı’nın ve destekçilerinin açıklamalarına dayanıyor. Yunanistan’daki ret kararının gerekçesine ilişkin haberlerde ise askerlik dönemine dair savaş suçu iddiası öne çıktı; Yaylalı bu iddiayı reddediyor. Siyasi Haber’in aktardığına göre, Yaylalı ret kararına karşı hukuki başvuru yaptı.

Yaylalı’nın dosyası Yunanistan parlamentosunda da gündeme geldi. Kalithea Belediye Meclisi, mart ayında yayımladığı kararla ret ve sınır dışı kararının geri alınmasını istedi. Belediye meclisinin karar metni Yaylalı’nın Pontus kökenine ve Türkiye’ye gönderilmesi hâlinde karşılaşabileceği risklere ilişkin kaygıları içeriyor.

Son açıklamasında Yaylalı, avukatının sözünü ettiği dosyanın içeriği hakkında henüz kesin bilgiye sahip olmadığını özellikle belirtti. Dosyanın kapsamı ve iltica sürecine etkisi, avukatının incelemesinin ardından netleşecek. Yaylalı, başvurusunun olumlu sonuçlanmasını umduğunu; aksi durumda hak arama ve direniş yöntemlerini yeniden değerlendireceklerini ifade etti

Yannis Vasilis Yaylalı – Pontus aktivisti ve Yunanistan sığınma süreci kronolojisi

 Arka plan (Türkiye dönemi)

– 1974: Bafra/Samsun’da Müslüman bir ailede İbrahim Yaylalı olarak doğdu. Ailesi Pontus Rum kökenliydi ancak bu bilgi uzun süre gizli kaldı.

– 1994: Türk ordusunda komando olarak gönüllü katıldı; PKK’ya karşı operasyonlarda yer aldı. Çatışmada yaralandı ve PKK tarafından esir alındı. Ailesinin serbest bırakılması için yaptığı başvuru, “Yunan kökenli” olduğu gerekçesiyle reddedildi. Bu dönemde ailenin Pontus Rum geçmişi ortaya çıktı.

– Esaretten sonra: Aile geçmişini araştırdı; dedesinin Konstantinos, babaannesinin Paraskevi olduğunu öğrendi. Türk milliyetçiliğinden uzaklaştı.

– 2013: İsmını Yannis Vasilis Yaylalı olarak değiştirdi ve Ortodoks Hıristiyanlığa geçti.

– Aktivizm: Pontus Rum soykırımının tanınması, Kürt hakları, vicdani ret ve insan hakları konularında gazeteci ve aktivist olarak çalıştı. 2011 Roboski katliamı sonrası partneri Meral Geylani ile Roboski’de (Şırnak) yaşadı.

– 2010: “Terör propagandası” suçlamasıyla yaklaşık 1 yıl hapis yattı. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi lehine karar verdi.

– 22 Nisan 2017: Pontus Rum ve Ermeni soykırımlarını anma yazısı nedeniyle tutuklandı. Suçlamalar arasında Cumhurbaşkanı’na hakaret, yasalara karşı gelmeye teşvik ve terör propagandası yer aldı. 2018’de serbest bırakıldı.

– 28 Ocak 2019: “Uluslararası casusluk” suçlamasıyla karşı karşıya kalarak Türkiye’den ayrıldı. Türkiye’de hakkında birden fazla (raporlara göre 13’e varan) aktif dava ve tutuklama emri bulunuyor.

Yunanistan sığınma süreci

– 2019: Yunanistan’a geldi ve uluslararası koruma/sığınma başvurusunda bulundu.

– 2021–2023: Sığınma başvurusuyla ilgili toplam altı duruşmaya katıldı.

– İlk derece reddi: Başvuru, 1990’lardaki askerlik hizmeti sırasında tanıklık ettiği köy yakmaları, yerinden etmeler ve diğer olaylarla ilgili beyanları nedeniyle “savaş suçu işlemiş olabileceği” (1951 Cenevre Sözleşmesi Madde 1F hariç tutma) gerekçesiyle reddedildi. Yıllar önce hakkında gizli bir dosya açıldığı ve savaş suçu iddialarının bu dosyaya da eklendiği öğrenildi. Yaylalı, kendisinin fail değil tanık olduğunu ve bu suçları kınadığını savunuyor.

– İtiraz: Karara itiraz edildi ve dosya yüksek mahkemeye (Independent Appeals Committee / ikinci derece) taşındı.

– Şubat 2026: Göç ve İltica Bakanlığı’nın (Bakan Thanos Plevris) ikinci ret/deportasyon kararıyla ilgili haberler çıktı. 18 Şubat 2026’da Bakan Meclis’te konuyu değerlendirdi. Non-refoulement ilkesi ve Türkiye’deki zulüm riski tartışıldı. Avrupa Parlamentosu’na yazılı soru önergesi verildi.

– 1 Nisan 2026: Duruşma sonrasında gerileme yaşandığına dair açık mektup yayımlandı.

– 3 Ağustos 2026: İkinci derece duruşması planlandı. Yaylalı ve destekçileri dayanışma çağrısı yaptı.

– Ekim 2026 (güncel): Başvuru yaklaşık 7 yıldır sonuçlanmamış durumda. 3 Ağustos duruşmasının kararı henüz netleşmemiş. 25 Ekim 2026’da Yaylalı, avukatının bir dosyadan (muhtemelen gizli dosya) bahsettiğini ve Pazartesi günü içeriğinin öğrenileceğini kamuoyuna duyurdu. Mahkemeyi etkileyecek kapsamlı bir dosya olduğu belirtiliyor. Avrupa Birliği Temel Haklar Şartı Madde 18, 1951 Cenevre Sözleşmesi ve non-refoulement ilkesine uyulması çağrısı yapıldı.

Kaynak