Γιάννης Βασίλης Γιαγλαλής
Αδέρφια μου,
Εδώ και έναν αιώνα, στα αρχαία χώματα του Πόντου, η αιματηρή γενοκτονία που ξεκίνησε εξακολουθεί να συνεχίζεται σήμερα με την ίδια κρατική λογική. Το σχέδιο εκτουρκοποίησης των εδαφών μας, της εξαφάνισης της μνήμης μας και της διάλυσης της ταυτότητάς μας προχωρά αμείωτο πίσω από τείχη άρνησης. Όμως ας το γνωρίζει ο καθένας: Όπως συνεχίζεται η γενοκτονία, έτσι συνεχίζεται και η αντίσταση. Χάρη στον έντιμο αγώνα που δίνετε στη διασπορά και στα πατρογονικά εδάφη, καθώς και στην ηθική υποστήριξη του ηρωικού αγώνα του κουρδικού λαού ενάντια στο τουρκικό σύστημα άρνησης και γενοκτονίας, εμείς οι Πόντιοι αναγεννηθήκαμε από τις στάχτες μας. Ως απόγονοι ενός 2.800 χρόνων πολιτισμού, αρνούμαστε να καταδικαστούμε στη σιωπή. Υπάρχουμε, αντιστεκόμαστε και επιστρέφουμε.
Την άνοιξη του 2016, στην Άγκυρα — εκεί όπου σχεδιάστηκε η γενοκτονία —, με την υποστήριξη φίλων μας διοργανώσαμε το Συνέδριο για τη Γενοκτονία του Πόντου. Ήταν η πιο δυνατή κραυγή «Υπάρχουμε!» που ρίξαμε σχεδόν έναν αιώνα μετά. Σε μια εποχή που όλα έμοιαζαν να έχουν τελειώσει, φυτρώσαμε ξανά από τις ρίζες μας. Δεν ήταν απλώς ένα συνέδριο· ήταν το πιο σημαντικό μανιφέστο αναγέννησης στην ιστορία μας ενάντια στη γενοκτονία.
Εσείς, μετά τον βίαιο αποχωρισμό σας από τον Πόντο, γίνατε η φωνή του Πόντου κρατώντας σφιχτά τον πολιτισμό μας, τη γλώσσα μας και την ταυτότητά μας. Στην Ελλάδα, σε κάθε γωνιά του κόσμου, ποτίζατε τις ρίζες μας χωρίς να τις αφήσετε να ξεραθούν. Σας είμαστε ευγνώμονες. Τα φυτά που φυτρώνουν σήμερα εδώ είναι σε μεγάλο βαθμό καρπός των δικών σας κόπων. Από εδώ και πέρα θα προχωράμε ώμο με ώμο.
Από τη μια θα αγωνιστούμε για να αντιμετωπίσουμε το γενοκτονικό τουρκικό κράτος, από την άλλη θα χτίζουμε τους δικούς μας θεσμούς χωρίς να αφήσουμε τη γλώσσα, τον πολιτισμό και την ύπαρξή μας στην καλή θέληση κανενός. Ήρθε η ώρα να περάσουμε στην τρίτη και πιο κρίσιμη φάση: να μεταφέρουμε την ύπαρξη και τις αξίες που προστατεύσαμε πίσω στον φυσικό τους τόπο, στην πατρίδα μας. Μόνο έτσι μπορούμε να ησυχάσουμε τις ψυχές των 350.000 μαρτύρων που πότισαν με το αίμα τους τα χώματα του Πόντου. Γιατί χωρίς πατρίδα, κανένας αγώνας δεν έχει μόνιμο νόημα. Η πατρίδα είναι η μεγαλύτερη ασπίδα της ταυτότητας, της ιστορίας και του πολιτισμού μας.
Σε όσους μετατρέπουν την Αγία Σοφία σε τζαμί με νταούλια και ζουρνάδες, σε όσους χρησιμοποιούν τη Μονή Σουμελά ως μέσο πολιτικού εκβιασμού εναντίον μας, σε όσους κρατούν την Κύπρο υπό κατοχή, σε όσους προκαλούν καθημερινά στο Αιγαίο και τη Μεσόγειο, και σε όσους εφαρμόζουν σήμερα την ίδια πολιτική γενοκτονίας στους Κούρδους αδερφούς μας, δεν κάνω «έκκληση για αντιπαράθεση». Αυτοί δεν ακούνε τέτοιες εκκλήσεις. Η μόνη μου έκκληση είναι: Θα πληρώσετε αργά ή γρήγορα το τίμημα όσων κάνατε. Αυτός ο αγώνας θα συνεχιστεί μέχρι τέλους.
Φυσικά δεν είναι όλα άσχημα. Η γενναία απόφαση του Δήμου Πάφου στην Κύπρο ενδυναμώνει την πίστη και την ελπίδα μας. Το ότι αφαίρεσαν το όνομα του γενοκτόνου Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ από τους δρόμους τους και έδωσαν το όνομα του Πόντιου μάρτυρά μας, του δημοσιογράφου Νίκου Καπετανίδη, είναι απόδειξη της αποφασιστικής μας στάσης και του πατριωτισμού μας. Αυτή η στάση που καθοδηγεί τον ελληνικό, τον κυπριακό και τον ποντιακό πατριωτισμό μας υπενθυμίζει για άλλη μια φορά: Δεν υπάρχει συμβιβασμός με τους γενοκτόνους. Ενάντια στους εχθρούς της ανθρωπότητας μόνο αγώνας υπάρχει.
Η κύρια έκκλησή μου απευθύνεται στο ελληνικό κράτος και στους ευαισθητοποιημένους πατριώτες που ακολουθούν οπορτουνιστικές πολιτικές «εξομάλυνσης» με την Τουρκία. Να εγκαταλείψετε αμέσως αυτή την ντροπιαστική γραμμή που προσβάλλει τη μνήμη των μαρτύρων μας στον Πόντο, στην Κύπρο και σε κάθε γωνιά της πατρίδας μας. Να δημιουργήσετε μια εθνική στάση και πρόγραμμα ενάντια στον τουρκικό γενοκτονισμό. Γιατί η εξομάλυνση με τον γενοκτόνο δεν είναι τίποτα άλλο από παράδοση.
Ως ποντιακός ακτιβιστής, εδώ και χρόνια το αίτημά μου για άσυλο απορρίπτεται από την ελληνική κυβέρνηση με διάφορες δικαιολογίες. Δεν ήθελα να μιλήσω για τον εαυτό μου, αλλά αυτή η στάση αποτελεί μέρος της γραμμής παράδοσης, γι’ αυτό ένιωσα την ανάγκη να το πω. Εδώ και χρόνια η υπόθεσή μου έχει μπει στο συρτάρι και ακριβώς πριν από τη συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν την έβγαλαν και μου αρνήθηκαν το άσυλο. Από τη μια όσοι εξυμνούν τον Μουσταφά Κεμάλ, από την άλλη ρίχνουν σαν τροφή στους γενοκτόνους έναν ακτιβιστή που αγωνίζεται χρόνια για τον Πόντο. Όταν η απόφαση αυτή προκάλεσε μεγάλη αντίδραση, αναγκάστηκαν να κάνουν πίσω. Ωστόσο, η υπόθεση αυτή είναι σαφής ένδειξη του πού οδηγεί η γραμμή παράδοσης αν δεν αντιμετωπιστεί. Το σημειώνουμε εδώ για να καταλάβουμε καλά με τι έχουμε να κάνουμε.
Στην Ελλάδα υπάρχει νόμος εδώ και χρόνια που τιμωρεί την άρνηση της γενοκτονίας· ωστόσο ο νόμος αυτός σχεδόν ποτέ δεν εφαρμόζεται. Ο νόμος που αναγνωρίζει τις γενοκτονίες Ποντίων, Αρμενίων και Ασσυρίων και τιμωρεί την άρνησή τους έχει μείνει στα χαρτιά και ανάλογα με τις πολιτικές συγκυρίες τον βάζουν στο ράφι. Ενώ το σπίτι του Μουσταφά Κεμάλ στη Θεσσαλονίκη προστατεύεται, οι αρνητές της γενοκτονίας μιλούν ελεύθερα και όσοι εξυμνούν τον τουρκικό γενοκτονισμό κυκλοφορούν με ασυλία. Γιατί δεν εφαρμόζεται αυτός ο νόμος; Θυσιάζεται στον βωμό της «εξομάλυνσης»; Ή τον καθιστούν σκόπιμα ανενεργό οι εσωτερικοί παράγοντες παράδοσης;
Στο Βερολίνο δεν μπορεί να ανοίξει μουσείο που να εξυμνεί τον Χίτλερ. Πώς γίνεται λοιπόν να προστατεύεται στη Θεσσαλονίκη το σπίτι του κύριου υπεύθυνου της Γενοκτονίας του Πόντου, του Μουσταφά Κεμάλ; Ενώ η Αγία Σοφία γίνεται τζαμί, ενώ η Μονή Σουμελά χρησιμοποιείται ως απειλή, ενώ η Κύπρος παραμένει υπό κατοχή, το να λέμε παραμύθια «εξομάλυνσης» είναι καθαρή προδοσία.
Όταν υποχωρείτε σε διεθνείς δυνάμεις σε ένα θέμα, αυτό επηρεάζει κάθε θέμα και κάθε σχέση. Εμείς είμαστε ένας λαός που υπέστη γενοκτονία. Υπάρχουν και λαοί στους οποίους προσπαθούν να εφαρμόσουν γενοκτονία και με τους οποίους έχουμε ιστορικούς δεσμούς· πρώτοι απ’ όλους οι Κούρδοι. Η σχέση μας με τους Κούρδους δεν είναι ανεξάρτητη, αλλά περιορίζεται σε αυτό που επιτρέπουν οι διεθνείς δυνάμεις. Πρέπει να διορθώσουμε και να αναπτύξουμε όλες τις σχέσεις που κατέστρεψε και υπονόμευσε αυτή η γραμμή παράδοσης. Γιατί έχουμε κοινή μοίρα με τους γενοκτόνους. Η γραμμή του αγώνα μας πρέπει να καθορίζεται από αυτή την κοινή μοίρα. Πρέπει να ξεριζώσουμε από την ιστορία μας τη νοοτροπία της παράδοσης, για να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε και τα δικά μας ντροπιαστικά λάθη.
Αλλιώς, μήπως η κεμαλική γραμμή μέσα μας είναι σε προδοσία;
Οι δηλώσεις του Πασινιάν στην Αρμενία που αμφισβητούν την αντίληψη για τη γενοκτονία και οι υποχωρήσεις που κάνει για την «εξομάλυνση» με την Τουρκία δεν είναι τυχαίες. Βλέπουμε καθαρά ότι η ίδια επιχείρηση εφαρμόζεται και στην Ελλάδα, μέσω του πρωθυπουργού Μητσοτάκη. Η φράση «πρέπει να υπερασπιστούμε την κληρονομιά Βενιζέλου και Ατατούρκ» δεν ήταν απλό ολίσθημα της γλώσσας. Οι Κεμαλιστές μέσα μας είναι πολύ πιο επικίνδυνοι από αυτούς έξω.
Όπως έλεγε ο μεγάλος δάσκαλός μας Μιχάλης Χαραλαμπίδης: «Δεν φοβάμαι τους Κεμαλιστές στην Τουρκία· φοβάμαι τους Κεμαλιστές μέσα μας· οι Κεμαλιστές μέσα μας είναι πολύ πιο επικίνδυνοι».
Αδέρφια μου,
Ήρθε η ώρα της αφύπνισης, της ενότητας και της δράσης. Προστατεύσαμε την ύπαρξή μας, χτίζουμε τους θεσμούς μας και τελικά επιστρέφουμε στην πατρίδα μας. Η επιτυχής ολοκλήρωση και των τριών αυτών φάσεων θα είναι το πιο μεγάλο χαστούκι στους γενοκτόνους. Ούτε οι ιμπεριαλιστικοί σχεδιασμοί, ούτε οι εσωτερικοί παράγοντες παράδοσης, ούτε τα ψέματα της «εξομάλυνσης» μπορούν να μας απομακρύνουν από τον δρόμο μας.
Επίλογος:
Η μνήμη δεν σβήνει. Το ποντιακό πνεύμα συνεχίζει να ζει μέσα στις ψυχές μας, στη γλώσσα μας, στην ιστορία μας και στους αγώνες μας. Στις 19 Μαΐου τιμούμε με σεβασμό και θλίψη τις 353.000 αθώες ψυχές του Ποντιακού Ελληνισμού. Οι δικοί μας άνθρωποι εξολοθρεύτηκαν με σφαγές, πορείες θανάτου, εξορίες και μαζικές δολοφονίες. Στα 107 χρόνια από τη γενοκτονία που υποστήκαμε, δεν ξεχνάμε και ζητάμε λογαριασμό. Συνεχίζουμε τον αγώνα μας για την αναγνώριση της ιστορικής αλήθειας και για να βρει το δίκαιο τον δρόμο του.