Γιάννης Γιαϊλαλί
Αγαπητοί μου αδελφοί, φίλοι και σύντροφοι, Το να βρίσκομαι εδώ, ανάμεσά σας, είναι για μένα ένα ανείπωτο συναίσθημα. Ως Πόντιοι της Δυτικής πλευράς σας στέλνω την αγάπη και τον σεβασμό μου σε όλους. Κάθε τετραγωνικό μέτρο του Πόντου είναι για μένα ανεκτίμητο· σε κάθε τετραγωνικό μέτρο της γης μας υπάρχει δράμα, θλίψη, πόνος και αγάπη. Όμως αυτή η συνάντησή μας ως Πόντιοι της Δύσης είναι για μένα μεγάλο προνόμιο.
Η Δυτική Πόντος υπήρξε ένα από τα κέντρα της αντίστασης απέναντι στους γενοκτόνους Οθωμανούς και κατόπιν στους Ιττιχατιστές και Κεμαλιστές γενοκτόνους. Ποτέ δεν σιώπησε απέναντι στην καταπίεση και παρέμεινε πάντα όρθια. Με τις αντάρτικες μονάδες της πολέμησε μέχρι τον τελευταίο άνθρωπο για να προστατεύσει τον ποντιακό λαό και πότισε τη γη μας με το αίμα της. Τιμούμε με ευγνωμοσύνη και σεβασμό όλες τις ψυχές που μαρτύρησαν εκείνη την εποχή και μετά.
Μιλώντας για τη Δυτική Πόντο, δεν γίνεται να μην αναφέρουμε τον δικηγόρο, συγγραφέα και πατριώτη του Πόντου, τον αείμνηστο Θεόδωρο Παυλίδη. Είχα τη δυνατότητα να συνομιλήσω και να αλληλογραφήσω μαζί του λίγο πριν φύγει από τη ζωή. Κι αυτός έχασε μέρος της οικογένειάς του κατά την εκτόπιση, ενώ το υπόλοιπο έφτασε στην Ελλάδα μέσα από τις ερήμους της Συρίας κάτω από φρικτές συνθήκες. Παρά όλα αυτά, ο Θεόδωρος Παυλίδης δεν έχασε ποτέ την ελπίδα του για τον Πόντο· διατήρησε τους δεσμούς του με την πατρίδα, ερχόταν συνεχώς στη γη των προγόνων του και άφησε το αποτύπωμά του σε πολλά σημαντικά έργα και συναντήσεις.
Παρακολουθούσε τις δράσεις μας που μείναμε πίσω, μας συμβούλευε, πρόσφερε όταν χρειαζόταν και μας υπενθύμιζε συνεχώς την ασφάλειά μας, προειδοποιώντας μας να είμαστε πιο προσεκτικοί. Όπως ο δάσκαλος Γιώργος Ανδρεάδης, έτσι κι αυτός έγινε στόχος των τουρκικών φασιστών και των συμμοριών του Εργκενεκόν, αλλά δεν λύγισε ούτε υποχώρησε. Δεν ηττήθηκε από αυτές τις συμμορίες· δυστυχώς ηττήθηκε από μια επάρατο νόσο και μας άφησε. Οι Πόντιοι της Δύσης έχασαν έναν γενναίο, ειρηνικό δάσκαλο. Τον τιμούμε για μια ακόμη φορά με σεβασμό και ευγνωμοσύνη.
Μετά από αυτή την εισαγωγή, θα ήθελα να αναφερθώ λίγο στη γενοκτονία που βιώνουμε ακόμη…
Την 19η Μαΐου την επιλέξαμε εμείς;
Κάποιοι κύκλοι λένε συνεχώς ότι εμείς επιλέξαμε συνειδητά την 19η Μαΐου για να «σκεπάσουμε» τον λεγόμενο «Απελευθερωτικό Πόλεμο». Όμως την 19η Μαΐου δεν την επιλέξαμε εμείς· την επέλεξαν οι Άγγλοι και η κυβέρνηση της Κωνσταντινούπολης που έστειλε τον Μουσταφά Κεμάλ και την ομάδα του στη Σαμψούντα. Μόλις αποβιβάστηκε, συνάντησε την συμμορία του Τοπάλ Οσμάν που λεηλατούσε και έσφαζε ποντιακά χωριά και πόλεις. Όχι μόνο δεν σταμάτησε τις πράξεις τους, αλλά τις θεώρησε λίγες· πρώτα οργάνωσε τη μονάδα του Τοπάλ Οσμάν και μετά, για να γίνει η γενοκτονία πιο συστηματική, ίδρυσε την Κεντρική Στρατιά βάζοντας επικεφαλής τον σφαγέα Σακαλλή Νουρεττίν. Δηλαδή αυτός που ξεκίνησε τη γενοκτονία μαζί με τους Οθωμανούς, την συνέχισε με τους Ιττιχατιστές σφαγείς και την ολοκλήρωσε με πρόγραμμα δεν ήταν άλλος από τον Μουσταφά Κεμάλ. Και η ημερομηνία που πάτησε το πόδι του στη Σαμψούντα και τον Πόντο για να οργανώσει όλα αυτά είναι η 19η Μαΐου
Σήμερα όλοι ξέρουν την Γκερνίκα. Είναι ο μνημειώδης πίνακας του Πάμπλο Πικάσο του 1937 που απεικονίζει τον βομβαρδισμό της πόλης από 28 γερμανικά αεροπλάνα στις 26 Απριλίου 1937. Όταν ένας Ναζί αξιωματικός ρώτησε τον Πικάσο στο κατεχόμενο Παρίσι «Εσύ το κάνατε αυτό;», εκείνος απάντησε: «Όχι, εσείς το κάνατε». Και είχε δίκιο. Αν γυρίσουμε από την Γκερνίκα στον Πόντο, η 19η Μαΐου 1919 δεν επιλέχθηκε από εμάς· επιλέχθηκε από αυτούς που αποβιβάστηκαν στη Σαμψούντα με σχέδιο γενοκτονίας και την εφάρμοσαν συστηματικά. Εμείς μένουμε πιστοί σε αυτή την αλήθεια και προσπαθούμε να την μεταφέρουμε στην κοινή γνώμη. Όπως είναι παράλογο να κατηγορήσουμε τον Πικάσο για την Γκερνίκα, έτσι είναι παράλογο να κατηγορούν εμάς που παλεύουμε για την ανάπαυση των ψυχών των προγόνων μας. Με τα λόγια του Πικάσο: «Αυτή την ημερομηνία δεν την κάναμε εμείς· εσείς την κάνατε».
Όχι μόνο οι άνθρωποι μας· και η ιστορία μας δέχεται επίθεση
Δεν στοχοποιήθηκαν μόνο οι άνθρωποί μας· μέχρι σήμερα στοχοποιείται οτιδήποτε μας θυμίζει. Όπως γράφει ο Ριζά Νουρ στα απομνημονεύματά του σε συνομιλία με τον Τοπάλ Οσμάν: «– Είμαι στο πλευρό σου. Μη φοβάσαι. – Καθάρισε καλά τον Πόντο. – Τον καθαρίζω. – Μη αφήσεις πέτρα πάνω στην πέτρα στα ρουμελιώτικα χωριά. – Το κάνω, αλλά κρατάω τις εκκλησίες και τα καλά κτίρια γιατί μπορεί να χρειαστούν. – Γκρέμισέ τα κι αυτά, σκόρπισε τις πέτρες μακριά, να μην μπορούν να πουν “εδώ υπήρχε εκκλησία”». Αυτή η συνομιλία επιβεβαιώνει ακριβώς αυτά που λέμε.
Γι’ αυτό, παρόλο που χρονολογούμε την γενοκτονία 1914-1923, η γενοκτονία εναντίον μας και της ύπαρξής μας συνεχίζεται ακόμη. Γι’ αυτό πήραν την Αγία Σοφία που κρατούν αιχμάλωτη από το 1453 και την έκαναν τζαμί με νταούλια και ζουρνάδες. Για εμάς τους Ρωμιούς η Αγία Σοφία είναι σαν την Κάαμπα – δεν υπερβάλλω, είναι ακριβώς έτσι. Οι σημερινές δυνάμεις εξουσίας το ξέρουν πολύ καλά.
Το ίδιο και η Παναγία Σουμελά: είτε κλειστή για χρόνια με πρόσχημα τη «συντήρηση», είτε έτοιμη για προβοκάτσιες. Βλέπουμε παρόμοιες προβοκάτσιες σε Τραπεζούντα, Κερασούντα, Αργυρούπολη, Ορντού, Σαμψούντα, Σινώπη. Ιστορικοί και ιεροί τόποι μας παραδίδονται σε κυνηγούς θησαυρών, γίνονται στάβλοι ή πωλούνται σαν απλά οικόπεδα. Όλα αυτά είναι η συνέχεια της γενοκτονίας. Δεν είναι απλή αμέλεια. Γι’ αυτό όσοι είναι ευαίσθητοι πρέπει να υψώσουν τη φωνή τους. Στη Σουμελά είδαμε επιθέσεις ακόμη και στις εικόνες. Μόλις μάθαμε ότι στην Αγία Σοφία βανδαλίστηκαν οι ξυλόγλυπτες πόρτες του Αυτοκρατορικού Νάρθηκα. Οι μουσουλμάνοι Τούρκοι μιλούν για ανεκτικότητα μόνο όταν πρόκειται για τον δικό τους λαό.
Η γενοκτονία συνεχίζεται ακόμη
Θα το εξηγήσω μέσα από τον νομικό αγώνα που δίνω ως Πόντιος Ρωμιός στην Τουρκία. Ακόμη και σήμερα δεν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τα επώνυμά μας σύμφωνα με την ταυτότητα και τον πολιτισμό μας. Είχα αλλάξει το όνομά μου με δικαστική απόφαση. Στην επόμενη φάση ζήτησα μέσω δικηγόρου από το Πρωτοδικείο Μπαφρας να αλλάξω και το επώνυμό μου· το δικαστήριο το δέχτηκε. Όμως μετά ενεργοποιήθηκαν νόμοι που δεν έχουν να ζηλέψουν τίποτα από τον Μουσολίνι· τοπικό δικαστήριο και μέχρι το Συνταγματικό Δικαστήριο απέρριψαν το αίτημά μου. Ο αγώνας συνεχίζεται ακόμη στο Συνταγματικό Δικαστήριο.
Όταν μιλούν οι τουρκικές κυβερνήσεις, νομίζεις ότι η χώρα είναι παράδεισος. Λένε ότι η έννοια «τουρκικό έθνος» δεν είναι ρατσιστική και ότι «όποιος είναι πολίτης της Τουρκικής Δημοκρατίας είναι Τούρκος». Αν είναι έτσι, τότε τι είναι το άρθρο 3 του νόμου 2525 περί Επωνύμων; «Απαγορεύονται τα επώνυμα ξένης φυλής και έθνους…». Αυτό αφορά εμάς τους μη μουσουλμάνους και μη Τούρκους. Όποτε θέλουμε επώνυμο σύμφωνα με την ταυτότητά μας, αυτός ο νόμος στέκεται σαν τείχος. Δεν αφορά Άγγλους ή Γερμανούς – αυτοί δεν είναι Τούρκοι πολίτες. Είναι ξεκάθαρα εναντίον μας. Αν η «τουρκικότητα» δεν είναι ρατσιστική, τότε γιατί υπάρχει αυτό το άρθρο;
Οι γενοκτόνοι έχουν νομική ασπίδα
Εμείς οι Πόντιοι Ρωμιοί θεωρούμε τον Μουσταφά Κεμάλ και πολλά ιδρυτικά μέλη της Δημοκρατίας γενοκτόνους και παλεύουμε για αντιμετώπιση. Γι’ αυτό έχω δύο δίκες:
1) Όταν η Αγία Σοφία έγινε τζαμί με νταούλια, πρότεινα στην ελληνική κυβέρνηση να κλείσει το σπίτι του Κεμάλ στη Θεσσαλονίκη. Δυο μέρες μετά μου άνοιξαν δίκη για «προσβολή της μνήμης του Κεμάλ».
2) Έγραψα ότι η καταπίεση δεν σταμάτησε το 1938 και ότι μετά την γενοκτονία του Πόντου οι ίδιοι ίδρυσαν αυτή την αιματοβαμμένη Δημοκρατία και τώρα στοχεύουν τους Κούρδους. Και γι’ αυτό δίκη για «προσβολή της μνήμης του Ατατούρκ»
Στην Τουρκία δεν μπορούμε να αμφισβητήσουμε την γενοκτονία της ύπαρξής μας· οι γενοκτονικοί νόμοι δεν το επιτρέπουν. Γι’ αυτό έχω κηρύξει νομικό πόλεμο σε αυτούς τους νόμους.
Παρένθεση για την Ελλάδα: Το 1994 η Βουλή σας αναγνώρισε τη Γενοκτονία των Ποντίων. Τότε πώς γίνεται το σπίτι του νούμερο ένα γενοκτόνου να εγκαινιάζεται ξανά στη Θεσσαλονίκη με υπουργούς και συνθήματα «Είμαστε στρατιώτες του Μουσταφά Κεμάλ»; Για μια στιγμή νόμισα ότι η Ελλάδα είναι πάλι υπό τουρκική κατοχή. Κανένας Έλληνας δεν πρέπει να το δεχτεί. Μέχρι να κλείσει αυτό το σπίτι, κανείς να μη μείνει ήσυχος. Οι 353.000 ψυχές υποφέρουν αυτή τη στιγμή.
Ποντιακή παράνοια – Υπάρχει λίστα «ανεπιθύμητων»;
Δεν κήρυξαν πόλεμο μόνο στους ακτιβιστές μέσα στην Τουρκία· οι επιθέσεις γίνονται σε όλους τους Ποντίους. Η Σουμελά ήταν κλειστή χρόνια. Όταν ανακοινώθηκε λειτουργία το 2021, ο Πατριάρχης είπε ότι η Σουμελά είναι ιερή για Ρωμιούς, Γεωργιανούς, Ρώσους Ορθόδοξους. Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ποντίων Ελλάδος Γεώργιος Βαρυθυμιάδης δεν μπόρεσε να έρθει· τον κράτησαν 6 ώρες στο αεροδρόμιο και τον απέλασαν ως «ανεπιθύμητο». Μετά απελάθηκαν πολλοί Πόντιοι διανοούμενοι, καλλιτέχνες, αθλητές. Οι οργανώσεις στην Ελλάδα ρώτησαν δυνατά: «Υπάρχει λίστα Ποντίων Ελλήνων πολιτών στα χέρια της Τουρκίας;»
Εκστρατείες λυντσαρίσματος από τις συμμορίες του Εργκενεκόν
Κατά τις γιορτές πρωταθλήματος της Τραμπζονσπόρ, ο Πόντιος κεμεντζές Ματθαίος Τσαχουρίδης είχε προσκληθεί. Μετά από εκστρατεία λυντσαρίσματος που ξεκίνησε ο Ümit Özdağ (πίσω του ο απόστρατος στρατηγός του Εργκενεκόν Βελί Κιουτσούκ, ο ίδιος που οργάνωσε το λυντσάρισμα του Γιώργου Ανδρεάδη το 1998, τη δολοφονία Χραντ Ντινκ, την JİTEM στην Μαύρη Θάλασσα και την «αποκατάσταση» του Τοπάλ Οσμάν), τον έβγαλαν την τελευταία στιγμή από το πρόγραμμα.
Αυτοί είναι άνθρωποι του Αντικανονικού Πολέμου. Όπως έπαιξαν ρόλο στη γενοκτονία πριν 100 χρόνια, το ίδιο κάνουν και σήμερα. Είναι οι ίδιοι που προκάλεσαν κατά την περίοδο της λύσης του Κουρδικού, και όταν τελείωσε η λύση, έγιναν φυσικοί σύμμαχοι της κυβέρνησης.
Τώρα η Μαύρη Θάλασσα είναι υπό τον έλεγχό τους. Η Τραμπζονσπόρ δεν υποχώρησε λόγω του ασήμαντου Özdağ, αλλά λόγω των μεγάλων αφεντικών του. Χτίζουν την εξουσία τους πάνω στην «Ποντιακή παράνοια» και στην κουρδική φοβία. Όλα αυτά γίνονται δυνατά χάρη στον βρώμικο πόλεμο κατά των Κούρδων. Όταν η δημοκρατία μπαίνει στον πάγο, αυτές οι συμμορίες γίνονται πολιτοφυλακή του κράτους.
Σε τέτοιες περιόδους οι λαοί και οι πίστεις πρέπει να δράσουν μαζί. Δεν υπάρχει «κερδισμένος-κερδισμένος». Αν οι Κούρδοι ηττηθούν, εμείς δεν κερδίζουμε ποτέ. Αν οι Κούρδοι κερδίσουν με την αλληλεγγύη όλων, τότε ίσως γεννηθεί ελπίδα και για εμάς. Δεν πρέπει να επαναλάβουμε τα λάθη του αιώνα πριν.
Το σύστημα κρατάει τον λαό της Μαύρης Θάλασσας αιχμάλωτο μέσω της Ποντιακής παράνοιας και το δυτικό κοινό μέσω της κουρδικής φοβίας. Μόνο με κοινό αγώνα μπορούμε να σπάσουμε αυτή την πολιτική. Μόνο τότε θα καταφέρουμε να ακυρώσουμε τη γενοκτονία που ξεκίνησε πριν έναν αιώνα και συνεχίζεται ακόμη.
Με αυτή την ομιλία στέλνω χαιρετισμούς σε όλο τον λαό μας που είναι σκορπισμένος στις τέσσερις γωνιές του κόσμου και υποκλίνομαι μπροστά στον αγώνα τους. Μέχρι να αντιμετωπίσουμε αυτούς που έκαναν την γενοκτονία, δίνουμε όρκο σε κάθε ψυχή που χάσαμε: δεν θα σταματήσουμε, όποιο κι αν είναι το τίμημα, θα ζητήσουμε λογαριασμό για όσα έγιναν στον λαό μας.
